Start de test

Gratis IQ-test

Raven’s Progressive Matrices uitgelegd

Raven’s Progressive Matrices is een van de meest gebruikte non-verbale redeneertests ter wereld. Hier lees je waar de test vandaan komt, hoe de puzzels zijn opgebouwd en hoe je ze oplost, met drie uitgewerkte voorbeelden.

Doe de gratis IQ-test

Gratis · 24 puzzels · ongeveer 15 minuten · zonder account

Korte geschiedenis

De Britse psycholoog John C. Raven publiceerde de eerste versie in 1938. Hij had gestudeerd bij Charles Spearman, die een algemene intelligentiefactor g voorstelde, en wilde ‘eductief vermogen’ meten: een verwarrende situatie doorgronden en de verborgen regel erin vinden, zo min mogelijk afhankelijk van taal en scholing.

De test bestaat in meerdere vormen:

  • Standard Progressive Matrices (SPM): 60 opgaven in vijf reeksen van 12 (A tot en met E), elke reeks moeilijker dan de vorige, voor de algemene bevolking.
  • Coloured Progressive Matrices (CPM): makkelijkere, gekleurde opgaven voor jonge kinderen, ouderen en mensen met verstandelijke of taalproblemen.
  • Advanced Progressive Matrices (APM): moeilijkere opgaven voor mensen met bovengemiddelde capaciteiten, veel gebruikt in onderzoek en personeelsselectie.

In de loop van de decennia volgden nieuwe normen en edities, waaronder een digitale editie, Raven’s 2, uit 2018. Omdat de opgaven alleen figuren gebruiken, is de test populair in cultuurvergelijkend onderzoek, en juist bij deze test was het Flynn-effect het duidelijkst. ‘Cultuurvrij’ gaat wel te ver: vertrouwdheid met dit soort puzzels en het aantal jaren school beïnvloeden de scores nog steeds.

Hoe de opgaven zijn opgebouwd

Elke opgave is een raster van figuren, meestal 3×3, waarin het vak rechtsonder ontbreekt, met zes of acht antwoordopties. In een bekende studie uit 1990 analyseerden Patricia Carpenter, Marcel Just en Peter Shell de Advanced Progressive Matrices en lieten zien dat bijna elke opgave is opgebouwd uit een klein aantal regels die langs de rijen werken:

  • Constant in een rij: een kenmerk blijft de hele rij gelijk.
  • Kwantitatieve progressie: een kenmerk neemt stap voor stap toe of af (grootte, aantal, positie).
  • Figuren optellen of aftrekken: de derde figuur is de eerste plus of min de tweede.
  • Verdeling van drie waarden: drie waarden komen in elke rij één keer voor, in een andere volgorde.
  • Verdeling van twee waarden: in elke rij staan twee waarden en de derde plek is leeg.

Wat een opgave moeilijk maakt, is vooral hoeveel regels tegelijk spelen en hoe moeilijk ze te zien zijn, niet hoe druk ze eruitziet. Carpenter en collega’s vonden ook dat hoge scoorders beter meerdere regels in hun werkgeheugen vasthouden en sneller een verkeerd idee loslaten. Onze gratis test bouwt zijn matrices op dezelfde manier: elke figuur heeft een vorm, aantal, grootte en vulling, en elk kenmerk volgt zijn eigen regel.

Zo los je een matrixopgave op

  • Kijk naar één kenmerk tegelijk: eerst vorm, dan aantal, dan grootte, dan vulling.
  • Controleer eerst de rijen en bevestig met de kolommen.
  • Stel je de ontbrekende figuur voor voordat je naar de opties kijkt, en kies dan de passende.
  • Blijven er twee opties over, vergelijk ze: meestal verschillen ze in precies één kenmerk, en dat vertelt je welke regel je hebt gemist.

3 uitgewerkte voorbeelden

Voorbeeld 1

Welke figuur maakt het patroon af?

?
1
2
3
4
5
6
7
8
Toon het antwoord

Antwoord: optie 7. In deze puzzel verandert het aantal figuren stap voor stap langs elke rij.

Voorbeeld 2

Welke figuur maakt het patroon af?

?
1
2
3
4
5
6
7
8
Toon het antwoord

Antwoord: optie 2. In deze puzzel bevat elke rij dezelfde drie vormen in een andere volgorde; verandert het aantal figuren stap voor stap langs elke rij; verandert de vulling stap voor stap langs elke rij.

Voorbeeld 3

Welke figuur maakt het patroon af?

?
1
2
3
4
5
6
7
8
Toon het antwoord

Antwoord: optie 3. In deze puzzel bevat elke rij dezelfde drie vormen in een andere volgorde; bevat elke rij dezelfde drie aantallen figuren in een andere volgorde; verandert de grootte stap voor stap langs elke rij; verandert de vulling stap voor stap langs elke rij.

Is de Raven-test een IQ-test?

Raven’s matrices meten vloeiend redeneren, een belangrijk deel van intelligentie en een van de sterkste losse indicatoren van g. Ruwe scores kun je met de normen van de test omrekenen naar percentielen of IQ-achtige scores, maar een volledig IQ-onderzoek meet ook verbale vaardigheid, werkgeheugen en verwerkingssnelheid. De officiële Raven-tests worden alleen aan gekwalificeerde professionals verkocht; online ‘Raven’-tests, ook de onze, volgen dezelfde principes maar hebben hun eigen normen.

Doe de gratis IQ-test

Gratis · 24 puzzels · ongeveer 15 minuten · zonder account

Veelgestelde vragen

Wat meet Raven’s Progressive Matrices?

Non-verbaal vloeiend redeneren: het vermogen om patronen en regels te zien in nieuwe problemen. Het geldt als een van de beste losse indicatoren van algemene intelligentie (g).

Hoeveel vragen heeft de Raven-test?

De Standard Progressive Matrices heeft 60 opgaven in vijf reeksen van 12. De Advanced Progressive Matrices heeft 12 opgaven in Set I en 36 in Set II. De tijdslimiet hangt af van versie en doel.

Kun je oefenen voor Raven’s Progressive Matrices?

Ja. De gangbare regels leren en een paar opgaven maken helpt je het format te begrijpen, en een kleine winst door oefenen is normaal. Eindeloos stampen verhoogt de score zonder dat je beter gaat redeneren.

Waar kan ik gratis online een Raven-achtige test doen?

Onze gratis IQ-test gebruikt Raven-achtige 3×3-matrices volgens dezelfde soorten regels, plus getallenreeksen. Hij duurt ongeveer 15 minuten en geeft een geschat IQ-bereik en percentiel.