آیا 16 تیپ شخصیتی را می‌توان به 64 تیپ گسترش داد؟

بله. و اگر درست گسترش داده شود، هم‌زمان بزرگ‌ترین مشکل علمی تیپ‌های چهارحرفی را هم حل می‌کند.

1. چهار حرف واقعاً چه چیزی را می‌سنجند

وقتی پژوهشگران MBTI و یک پرسش‌نامهٔ پنج عامل بزرگ را روی افراد یکسانی اجرا کردند، چهار مقیاس MBTI با چهار ویژگی از پنج عامل بزرگ متناظر بودند: E/I با برون‌گرایی و S/N با گشودگی، که هر دو تناظری قوی‌اند؛ و T/F با توافق‌پذیری و J/P با وظیفه‌شناسی، که هر دو تناظری متوسط‌اند. ویژگی پنجم پنج عامل بزرگ، روان‌رنجورخویی (نقطهٔ مقابل ثبات هیجانی)، هیچ معادلی در MBTI نداشت. [1] یعنی 16 تیپ تقسیم‌بندی تقریبی چهار ویژگی واقعی‌اند و یک ویژگی مهم در آن‌ها غایب است.

2. دو حرف گمشده

ثبات هیجانی (C/R) یکی از پیامدسازترین ویژگی‌های قابل‌اندازه‌گیری است: قوی‌ترین پیش‌بینی‌کنندهٔ شخصیتی بهزیستی و رضایت شغلی است و پیوند نزدیکی با اضطراب و افسردگی دارد. [29][10][30]

صداقت-فروتنی (M/A) عامل ششمی است که در مطالعات واژگانی در زبان‌های بسیاری پدیدار شد و مدل HEXACO از آن برآمد. [5] این ویژگی رفتار اخلاقی، همکاری و رفتار انحرافی در کار را فراتر از پنج عامل بزرگ پیش‌بینی می‌کند. [13][14][6]

اگر هر یک از شش ویژگی را به بالا یا پایین تقسیم کنیم، ‎2⁶ = 64 تیپ به دست می‌آید. پشت هر حرف، دهه‌ها پژوهش وجود دارد.

3. مشکل «تیپم عوض شد»

یکی از انتقادهای قدیمی به تست‌های چهارحرفی این است که بسیاری از افراد وقتی دوباره تست می‌دهند تیپ متفاوتی می‌گیرند: نمره‌ها نزدیک وسط جمع می‌شوند، پس تغییرهای کوچک حرف را برمی‌گردانند. [2] ‎64 Types برای هر ویژگی یک صدک نشان می‌دهد، هر ویژگی را که 10 صدک یا کمتر با میانگین فاصله دارد مرزی علامت می‌زند و تیپ جایگزینی را که ممکن است بگیرید نشانتان می‌دهد.

4. عبارت‌ها و هنجارها

62 پرسش از «مخزن بین‌المللی عبارت‌های شخصیت» (IPIP) گرفته شده‌اند که در مالکیت عمومی است و برای هر استفاده‌ای، از جمله استفادهٔ تجاری، آزادانه در دسترس است: 50 نشانگر پنج عامل بزرگ [3] و 12 عبارت صداقت-فروتنی از IPIP-HEXACO [4]، سه عبارت از هر یک از چهار جنبهٔ آن (صمیمیت، انصاف، پرهیز از طمع، فروتنی). این 12 عبارت بر اساس بالاترین همبستگی عبارت با نمرهٔ کل انتخاب شده‌اند.

ویژگیعبارت‌هاN هنجاریپایایی (α)میانگین (1–5)انحراف معیار
برون‌گرایی1019,7180.893.010.92
گشودگی / خرد1019,7180.793.910.63
توافق‌پذیری1019,7180.833.850.71
وظیفه‌شناسی1019,7180.813.350.73
ثبات هیجانی1019,7180.872.900.86
صداقت-فروتنی1222,7820.823.390.70

نمونه‌های هنجاری: داده‌های باز Open Psychometrics از افرادی که داوطلبانه و آنلاین پاسخ داده‌اند (گردآوری‌شده حدود سال 2012؛ پنج عامل بزرگ: N = 19,718؛ IPIP-HEXACO: N = 22,782). هنجارهای صداقت-فروتنی روی مقیاسی 7 درجه‌ای گردآوری و به‌صورت خطی به مقیاس 5 درجه‌ای تبدیل شده‌اند. نمونه‌های داوطلبانهٔ آنلاین به سمت افراد جوان‌تر (میانه ≈ 22 سال) و انگلیسی‌زبان سوگیری دارند. قصد داریم هنجارها را دوباره بر اساس داده‌های کاربران همین سایت محاسبه کنیم و نتیجه را منتشر کنیم.

5. گزارش تفصیلی (29 جنبه)

تست تفصیلی اختیاری از IPIP-NEO-120 در مالکیت عمومی استفاده می‌کند که 30 جنبه از پنج عامل بزرگ را با چهار عبارت برای هر جنبه می‌سنجد (Johnson، 2014، Journal of Research in Personality، 51، 78–89). جنبهٔ لیبرالیسم (Liberalism) کنار گذاشته شده، چون عبارت‌هایش دربارهٔ رأی دادن به نامزدهای لیبرال یا محافظه‌کار می‌پرسند که موضوعی سیاسی و آمریکامحور است. صدک‌ها بر پایهٔ داده‌های عمومی Johnson (410,376 پاسخ کامل) هستند و پایایی جنبه‌ها از α = 0.66 تا 0.88 است. جنبه‌ها از شش ویژگی کلی دقت کمتری دارند و گزارش هم این را می‌گوید.

ترجمهٔ فارسی منتشرشده‌ای از IPIP-NEO-120 که بتوانیم از آن استفاده کنیم پیدا نکردیم، پس 116 عبارت فارسی ترجمهٔ خود ما هستند؛ 16 عبارتی که با عبارت‌های تست رایگان یکسان‌اند، همان جملهٔ فارسی تست رایگان را به کار می‌برند. منبع هر عبارت در فایل منبع عبارت‌ها مستند شده است.

توجه: هنجارهای گزارش تفصیلی از کسانی گرفته شده که به انگلیسی پاسخ داده‌اند و برای عبارت‌های فارسی هنجار جداگانه‌ای از فارسی‌زبانان تهیه نشده است. پس صدک‌ها را تقریبی در نظر بگیرید. روش نمره‌گذاری دقیقاً همان نسخهٔ انگلیسی است.

6. دربارهٔ نسخهٔ فارسی

منبع منتشرشده و آزادی برای صورت‌بندی فارسی 50 نشانگر پنج عامل بزرگ در اختیار نداشتیم. ترجمهٔ فارسی Mini-IPIP (20 عبارت) را Jonabadi و همکاران (2017، فصلنامهٔ اندازه‌گیری تربیتی) اعتباریابی کرده‌اند، اما جدول عبارت‌های آن را نتوانستیم به‌طور قابل‌اعتماد استخراج کنیم و شرایطی برای استفادهٔ مجدد از آن ذکر نشده است؛ این ترجمه هم فقط بخشی از عبارت‌های ما را پوشش می‌دهد. پس 50 عبارت ترجمهٔ خود ما هستند، به فارسی ساده و امروزی.

ترجمهٔ فارسی منتشرشده‌ای از 12 عبارت صداقت-فروتنی هم وجود ندارد، پس آن‌ها را هم خودمان ترجمه کرده‌ایم.

توجه: هنجارها از کسانی گرفته شده که به انگلیسی پاسخ داده‌اند. برای نسخهٔ فارسی پرسش‌ها هنجار جداگانه‌ای از فارسی‌زبانان تهیه نشده است و ترجمه و تفاوت‌های فرهنگی ممکن است پاسخ‌ها را کمی جابه‌جا کنند، پس صدک‌ها را تقریبی در نظر بگیرید. محاسبهٔ نمره‌ها دقیقاً همان نسخهٔ انگلیسی است.

7. محدودیت‌ها، صادقانه

  • خودگزارشی بازتاب نگاه شما به خودتان است. ابزاری بالینی، تشخیصی یا برای گزینش کارکنان نیست.
  • ویژگی‌ها پیوسته‌اند. تیپ‌ها خلاصه‌اند و دو نفر با کد یکسان ممکن است صدک‌های بسیار متفاوتی داشته باشند.
  • پیوندهای ویژگی و پیامد واقعی اما کوچک‌اند (معمولاً r ≈ 0.10–0.30). این پیوندها به‌خوبی تکرار می‌شوند، اما اغلب با اثرهایی کوچک‌تر از گزارش نخست. [37][34][38]
  • شخصیت تغییر می‌کند. افراد با بالا رفتن سن معمولاً وظیفه‌شناس‌تر، توافق‌پذیرتر و از نظر هیجانی باثبات‌تر می‌شوند، و ویژگی‌ها با تلاش آگاهانه یا درمان هم می‌توانند تغییر کنند. [33][35][36]
  • نام‌های تیپ‌های چهارحرفی توصیف‌هایی مخصوص همین سایت و مبتنی بر ویژگی‌ها هستند. ما از «کارکردهای شناختی» (cognitive functions) که پشتوانهٔ تجربی ندارند استفاده نمی‌کنیم و ادعایی دربارهٔ آن‌ها نداریم.

همهٔ منابع

  1. McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1989). Reinterpreting the Myers-Briggs Type Indicator from the perspective of the five-factor model of personality. Journal of Personality, 57(1), 17–40.
  2. Pittenger, D. J. (2005). Cautionary comments regarding the Myers-Briggs Type Indicator. Consulting Psychology Journal: Practice and Research, 57(3), 210–221.
  3. Goldberg, L. R. (1992). The development of markers for the Big-Five factor structure. Psychological Assessment, 4(1), 26–42.
  4. Ashton, M. C., Lee, K., & Goldberg, L. R. (2007). The IPIP–HEXACO scales: An alternative, public-domain measure of the personality constructs in the HEXACO model. Personality and Individual Differences, 42(8), 1515–1526.
  5. Ashton, M. C., & Lee, K. (2007). Empirical, theoretical, and practical advantages of the HEXACO model of personality structure. Personality and Social Psychology Review, 11(2), 150–166.
  6. Zettler, I., Thielmann, I., Hilbig, B. E., & Moshagen, M. (2020). The nomological net of the HEXACO model of personality: A large-scale meta-analytic investigation. Perspectives on Psychological Science, 15(3), 723–760.
  7. Lee, K., & Ashton, M. C. (2005). Psychopathy, Machiavellianism, and narcissism in the Five-Factor Model and the HEXACO model of personality structure. Personality and Individual Differences, 38(7), 1571–1582.
  8. Barrick, M. R., & Mount, M. K. (1991). The Big Five personality dimensions and job performance: A meta-analysis. Personnel Psychology, 44(1), 1–26.
  9. Judge, T. A., Bono, J. E., Ilies, R., & Gerhardt, M. W. (2002). Personality and leadership: A qualitative and quantitative review. Journal of Applied Psychology, 87(4), 765–780.
  10. Judge, T. A., Heller, D., & Mount, M. K. (2002). Five-factor model of personality and job satisfaction: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 87(3), 530–541.
  11. Judge, T. A., Livingston, B. A., & Hurst, C. (2012). Do nice guys—and gals—really finish last? The joint effects of sex and agreeableness on income. Journal of Personality and Social Psychology, 102(2), 390–407.
  12. Larson, L. M., Rottinghaus, P. J., & Borgen, F. H. (2002). Meta-analyses of Big Six interests and Big Five personality factors. Journal of Vocational Behavior, 61(2), 217–239.
  13. Pletzer, J. L., Bentvelzen, M., Oostrom, J. K., & de Vries, R. E. (2019). A meta-analysis of the relations between personality and workplace deviance: Big Five versus HEXACO. Journal of Vocational Behavior, 112, 369–383.
  14. Thielmann, I., Spadaro, G., & Balliet, D. (2020). Personality and prosocial behavior: A theoretical framework and meta-analysis. Psychological Bulletin, 146(1), 30–90.
  15. Zhao, H., & Seibert, S. E. (2006). The Big Five personality dimensions and entrepreneurial status: A meta-analytical review. Journal of Applied Psychology, 91(2), 259–271.
  16. Grant, A. M. (2013). Rethinking the extraverted sales ideal: The ambivert advantage. Psychological Science, 24(6), 1024–1030.
  17. Grant, A. M., Gino, F., & Hofmann, D. A. (2011). Reversing the extraverted leadership advantage: The role of employee proactivity. Academy of Management Journal, 54(3), 528–550.
  18. Poropat, A. E. (2009). A meta-analysis of the five-factor model of personality and academic performance. Psychological Bulletin, 135(2), 322–338.
  19. Feist, G. J. (1998). A meta-analysis of personality in scientific and artistic creativity. Personality and Social Psychology Review, 2(4), 290–309.
  20. Malouff, J. M., Thorsteinsson, E. B., Schutte, N. S., Bhullar, N., & Rooke, S. E. (2010). The five-factor model of personality and relationship satisfaction of intimate partners: A meta-analysis. Journal of Research in Personality, 44(1), 124–127.
  21. Dyrenforth, P. S., Kashy, D. A., Donnellan, M. B., & Lucas, R. E. (2010). Predicting relationship and life satisfaction from personality in nationally representative samples from three countries: The relative importance of actor, partner, and similarity effects. Journal of Personality and Social Psychology, 99(4), 690–702.
  22. Karney, B. R., & Bradbury, T. N. (1995). The longitudinal course of marital quality and stability: A review of theory, method, and research. Psychological Bulletin, 118(1), 3–34.
  23. Schmitt, D. P. (2004). The Big Five related to risky sexual behaviour across 10 world regions: Differential personality associations of sexual promiscuity and relationship infidelity. European Journal of Personality, 18(4), 301–319.
  24. Jensen-Campbell, L. A., & Graziano, W. G. (2001). Agreeableness as a moderator of interpersonal conflict. Journal of Personality, 69(2), 323–362.
  25. Selfhout, M., Burk, W., Branje, S., Denissen, J., van Aken, M., & Meeus, W. (2010). Emerging late adolescent friendship networks and Big Five personality traits: A social network approach. Journal of Personality, 78(2), 509–538.
  26. Harris, K., & Vazire, S. (2016). On friendship development and the Big Five personality traits. Social and Personality Psychology Compass, 10(11), 647–667.
  27. Lucas, R. E., & Fujita, F. (2000). Factors influencing the relation between extraversion and pleasant affect. Journal of Personality and Social Psychology, 79(6), 1039–1056.
  28. Fleeson, W., Malanos, A. B., & Achille, N. M. (2002). An intraindividual process approach to the relationship between extraversion and positive affect: Is acting extraverted as "good" as being extraverted? Journal of Personality and Social Psychology, 83(6), 1409–1422.
  29. Steel, P., Schmidt, J., & Shultz, J. (2008). Refining the relationship between personality and subjective well-being. Psychological Bulletin, 134(1), 138–161.
  30. Kotov, R., Gamez, W., Schmidt, F., & Watson, D. (2010). Linking "big" personality traits to anxiety, depressive, and substance use disorders: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 136(5), 768–821.
  31. Kern, M. L., & Friedman, H. S. (2008). Do conscientious individuals live longer? A quantitative review. Health Psychology, 27(5), 505–512.
  32. Bogg, T., & Roberts, B. W. (2004). Conscientiousness and health-related behaviors: A meta-analysis of the leading behavioral contributors to mortality. Psychological Bulletin, 130(6), 887–919.
  33. Roberts, B. W., Walton, K. E., & Viechtbauer, W. (2006). Patterns of mean-level change in personality traits across the life course: A meta-analysis of longitudinal studies. Psychological Bulletin, 132(1), 1–25.
  34. Roberts, B. W., Kuncel, N. R., Shiner, R., Caspi, A., & Goldberg, L. R. (2007). The power of personality: The comparative validity of personality traits, socioeconomic status, and cognitive ability for predicting important life outcomes. Perspectives on Psychological Science, 2(4), 313–345.
  35. Roberts, B. W., Luo, J., Briley, D. A., Chow, P. I., Su, R., & Hill, P. L. (2017). A systematic review of personality trait change through intervention. Psychological Bulletin, 143(2), 117–141.
  36. Hudson, N. W., & Fraley, R. C. (2015). Volitional personality trait change: Can people choose to change their personality traits? Journal of Personality and Social Psychology, 109(3), 490–507.
  37. Soto, C. J. (2019). How replicable are links between personality traits and consequential life outcomes? The Life Outcomes of Personality Replication Project. Psychological Science, 30(5), 711–727.
  38. Ozer, D. J., & Benet-Martínez, V. (2006). Personality and the prediction of consequential outcomes. Annual Review of Psychology, 57, 401–421.
  39. Judge, T. A., Higgins, C. A., Thoresen, C. J., & Barrick, M. R. (1999). The Big Five personality traits, general mental ability, and career success across the life span. Personnel Psychology, 52(3), 621–652.
  40. Ng, T. W. H., Eby, L. T., Sorensen, K. L., & Feldman, D. C. (2005). Predictors of objective and subjective career success: A meta-analysis. Personnel Psychology, 58(2), 367–408.
  41. Wilmot, M. P., & Ones, D. S. (2019). A century of research on conscientiousness at work. Proceedings of the National Academy of Sciences, 116(46), 23004–23010.
  42. Solomon, B. C., & Jackson, J. J. (2014). The long reach of one’s spouse: Spouses’ personality influences occupational success. Psychological Science, 25(12), 2189–2198.
  43. Kelly, E. L., & Conley, J. J. (1987). Personality and compatibility: A prospective analysis of marital stability and marital satisfaction. Journal of Personality and Social Psychology, 52(1), 27–40.
  44. Asendorpf, J. B., & Wilpers, S. (1998). Personality effects on social relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 74(6), 1531–1544.
  45. Connor-Smith, J. K., & Flachsbart, C. (2007). Relations between personality and coping: A meta-analysis. Journal of Personality and Social Psychology, 93(6), 1080–1107.
  46. Stieger, M., Flückiger, C., Rüegger, D., Kowatsch, T., Roberts, B. W., & Allemand, M. (2021). Changing personality traits with the help of a digital personality change intervention. Proceedings of the National Academy of Sciences, 118(8), e2017548118.