16 kişilik tipi 64'e genişletilebilir mi?

Evet. Doğru yapıldığında, dört harfli tiplerin en büyük bilimsel sorununu da çözer.

1. Dört harf aslında neyi ölçüyor?

Araştırmacılar aynı kişilere hem MBTI'yi hem de bir Beş Faktör envanterini uyguladığında, MBTI'nin dört ölçeği Beş Faktör özelliklerinden dördüne karşılık geldi: E/I Dışadönüklüğe ve S/N Açıklığa, ikisi de güçlü biçimde; T/F Uyumluluğa ve J/P Sorumluluğa, ikisi de orta düzeyde. Beşinci Beş Faktör özelliği olan Nevrotikliğin (Duygusal Denge'nin tersi) MBTI'de bir karşılığı yoktu. [1] Başka bir deyişle, 16 tip dört gerçek özelliğin kaba bir bölümlemesidir ve önemli bir özellik eksiktir.

2. Eksik iki harf

Duygusal Denge (C/R), ölçülebilen en önemli sonuçları olan özelliklerden biridir: iyi oluşun ve iş doyumunun en güçlü kişilik yordayıcısıdır ve kaygı ile depresyonla yakından ilişkilidir. [29][10][30]

Dürüstlük-Alçakgönüllülük (M/A), pek çok dilde yapılan sözcüksel çalışmalarda ortaya çıkan ve HEXACO modelinin temelini oluşturan altıncı faktördür. [5] Etik davranışı, iş birliğini ve işyerindeki sapkın davranışları Beş Faktör'ün ötesinde öngörür. [13][14][6]

Altı özelliğin her birini yüksek ya da düşük olarak ikiye ayırırsan 2⁶ = 64 tip elde edersin. Her harfin arkasında onlarca yıllık araştırma vardır.

3. "Tipim değişti" sorunu

Dört harfli testlere yöneltilen klasik bir eleştiri, pek çok insanın testi yeniden çözdüğünde farklı bir tip almasıdır: puanlar ortada yoğunlaşır, bu yüzden küçük değişiklikler harfi çevirir. [2] 64 Types her özellik için bir yüzdelik dilim gösterir, ortalamaya 10 puandan daha yakın her özelliği sınırda olarak işaretler ve alabileceğin alternatif tipi gösterir.

4. Maddeler ve normlar

62 soru, ticari kullanım dahil her türlü kullanıma serbest, kamu malı International Personality Item Pool'dan (IPIP) gelir: 50 Beş Faktör belirteci [3] ve IPIP-HEXACO'dan 12 Dürüstlük-Alçakgönüllülük maddesi [4]; dört alt boyutunun (İçtenlik, Hakkaniyet, Açgözlülükten Kaçınma ve Alçakgönüllülük) her biri için üçer madde. Madde-toplam korelasyonu en yüksek olan 12 maddeyi seçtik.

ÖzellikMaddeNorm NGüvenilirlik (α)Ortalama (1–5)SS
Dışadönüklük1019.7180,893,010,92
Açıklık / Zihin1019.7180,793,910,63
Uyumluluk1019.7180,833,850,71
Sorumluluk1019.7180,813,350,73
Duygusal Denge1019.7180,872,900,86
Dürüstlük-Alçakgönüllülük1222.7820,823,390,70

Norm örneklemleri: Open Psychometrics'in açık veri setleri; çevrim içi gönüllü olarak yanıt veren kişilerden oluşur (2012 civarında toplandı; Beş Faktör: N = 19.718; IPIP-HEXACO: N = 22.782). Dürüstlük-Alçakgönüllülük normları 7 basamaklı bir ölçekle toplandı ve doğrusal olarak 5 basamağa dönüştürüldü. Çevrim içi gönüllü örneklemler genç (ortanca yaş ≈ 22) ve İngilizce konuşan kişilere doğru kaymıştır. Normları bu siteyi kullanan kişilerin verileriyle yeniden oluşturmayı ve sonuçları yayımlamayı planlıyoruz.

5. Derin Rapor (29 alt boyut)

İsteğe bağlı derin test, Beş Faktör'ün 30 alt boyutunu her biri 4 maddeyle ölçen kamu malı IPIP-NEO-120'yi kullanır (Johnson, 2014, Journal of Research in Personality, 51, 78–89). Liberalizm alt boyutu çıkarılmıştır; çünkü maddeleri liberal ya da muhafazakâr adaylara oy vermeyi soruyor: siyasi ve ABD merkezli bir konu. Yüzdelik dilimler Johnson'ın açık veri setine (410.376 tam yanıt) dayanır; bu veri setinde alt boyutların güvenilirlikleri α = 0,66 ile 0,88 arasındadır. Alt boyutlar altı geniş özellikten daha az kesindir ve rapor bunu belirtir.

IPIP sitesinde IPIP-NEO-120'nin ayrı bir Türkçe çevirisi yoktur. 116 Türkçe maddenin 81'i, IPIP sitesinde yayımlanan "Turkish Translation of 924 IPIP Items" listesinden gelir: Oya Somer, Mediha Korkmaz ve Arkun Tatar (Ege Üniversitesi Psikoloji Bölümü, İzmir); bu çeviriler Türkiye'de geliştirilen 220 maddelik bir kişilik envanterinin madde havuzunu oluşturmuştur. Maddeleri IPIP kodlarıyla İngilizce asıllarına eşleştirdik. Bunlardan 7'sini İngilizce asla daha yakın olacak biçimde düzelttik (örneğin "Take charge" için "Sorumluluk alırım" yerine "İdareyi ele alırım", "Easily resist temptations" için yazım hatası içeren ve "kışkırtma" diyen ifade yerine "Ayartılara kolayca direnebilirim"). Listede bulunmayan ya da listedeki karşılığı başka bir anlama gelen 19 madde (örneğin "Go on binges" karşılığı olarak verilen "Gece hayatından hoşlanırım") bizim kendi çevirimizdir. Ücretsiz testteki maddelerle aynı olan 16 madde için oradaki Türkçe cümleyi kullandık. Her değişiklik maddelerin kaynak dosyasında belgelenmiştir.

Not: Derin Rapor normları İngilizce yanıt veren kişilerden gelir ve Türkçe maddeler Türkçe konuşanlarla ayrıca normlandırılmamıştır. Yüzdelik dilimleri yaklaşık değerler olarak gör. Puanlama İngilizceyle tamamen aynıdır.

6. Türkçe sürüm hakkında

IPIP sitesinde 50 Beş Faktör belirtecinin ayrı bir Türkçe çevirisi yoktur. Bu 50 maddeden 37'si, Somer, Korkmaz ve Tatar'ın (Ege Üniversitesi) IPIP sitesinde yayımlanan 924 maddelik Türkçe çeviri listesinde yer alır; bunların çevirisini kullanıyoruz, üçünü İngilizce asla daha yakın olacak biçimde düzelterek (örneğin "Worry about things" için "Her şeye endişelenirim" yerine "Birçok şey için endişelenirim"). Kalan 13 madde bizim kendi çevirimizdir; buna, listedeki karşılığı başka bir anlama gelen iki madde de dahildir (listede "Have a vivid imagination" karşılığı olarak tersi anlama gelen "Olayları zihnimde canlandırmakta zorlanırım" yer alıyor).

12 Dürüstlük-Alçakgönüllülük maddesinin IPIP sitesinde Türkçe çevirisi yoktur: bunları kendimiz çevirdik; yalnızca İngilizce maddesi aynı olan üçü ("Göze girmek için insanlara yaranırım", "Kazanmak için hile yaparım", "Diğerlerinden daha iyi olduğuma inanırım") Somer ve arkadaşlarının listesinden alınmıştır.

Not: normlar İngilizce yanıt veren kişilerden gelir. Soruların Türkçe sürümü Türkçe konuşanlarla ayrıca normlandırılmamıştır; çeviri ve kültürel farklar cevapları biraz kaydırabilir, bu yüzden yüzdelik dilimleri yaklaşık değerler olarak gör. Puanlar İngilizceyle tamamen aynı biçimde hesaplanır.

7. Dürüstçe sınırlılıklar

  • Öz bildirim, kendini nasıl gördüğünü yansıtır. Klinik, tanı ya da işe alım aracı değildir.
  • Özellikler süreklidir. Tipler bir özettir ve aynı koda sahip iki kişinin yüzdelik dilimleri çok farklı olabilir.
  • Özellik-sonuç ilişkileri gerçek ama küçüktür (genellikle r ≈ 0,10–0,30). İyi tekrarlanırlar, ancak çoğu zaman ilk yayımlanandan daha küçük etkilerle. [37][34][38]
  • Kişilik değişir. İnsanlar yaşla birlikte daha sorumlu, daha uyumlu ve duygusal olarak daha dengeli olma eğilimindedir; özellikler bilinçli çabayla ya da terapiyle de değişebilir. [33][35][36]
  • Dört harfli tip adları, bu siteye özgü, özelliklere dayalı tanımlardır. Ampirik desteği zayıf olan "bilişsel işlevleri" kullanmıyor ve onlar hakkında hiçbir iddiada bulunmuyoruz.

Tüm kaynaklar

  1. McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1989). Reinterpreting the Myers-Briggs Type Indicator from the perspective of the five-factor model of personality. Journal of Personality, 57(1), 17–40.
  2. Pittenger, D. J. (2005). Cautionary comments regarding the Myers-Briggs Type Indicator. Consulting Psychology Journal: Practice and Research, 57(3), 210–221.
  3. Goldberg, L. R. (1992). The development of markers for the Big-Five factor structure. Psychological Assessment, 4(1), 26–42.
  4. Ashton, M. C., Lee, K., & Goldberg, L. R. (2007). The IPIP–HEXACO scales: An alternative, public-domain measure of the personality constructs in the HEXACO model. Personality and Individual Differences, 42(8), 1515–1526.
  5. Ashton, M. C., & Lee, K. (2007). Empirical, theoretical, and practical advantages of the HEXACO model of personality structure. Personality and Social Psychology Review, 11(2), 150–166.
  6. Zettler, I., Thielmann, I., Hilbig, B. E., & Moshagen, M. (2020). The nomological net of the HEXACO model of personality: A large-scale meta-analytic investigation. Perspectives on Psychological Science, 15(3), 723–760.
  7. Lee, K., & Ashton, M. C. (2005). Psychopathy, Machiavellianism, and narcissism in the Five-Factor Model and the HEXACO model of personality structure. Personality and Individual Differences, 38(7), 1571–1582.
  8. Barrick, M. R., & Mount, M. K. (1991). The Big Five personality dimensions and job performance: A meta-analysis. Personnel Psychology, 44(1), 1–26.
  9. Judge, T. A., Bono, J. E., Ilies, R., & Gerhardt, M. W. (2002). Personality and leadership: A qualitative and quantitative review. Journal of Applied Psychology, 87(4), 765–780.
  10. Judge, T. A., Heller, D., & Mount, M. K. (2002). Five-factor model of personality and job satisfaction: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 87(3), 530–541.
  11. Judge, T. A., Livingston, B. A., & Hurst, C. (2012). Do nice guys—and gals—really finish last? The joint effects of sex and agreeableness on income. Journal of Personality and Social Psychology, 102(2), 390–407.
  12. Larson, L. M., Rottinghaus, P. J., & Borgen, F. H. (2002). Meta-analyses of Big Six interests and Big Five personality factors. Journal of Vocational Behavior, 61(2), 217–239.
  13. Pletzer, J. L., Bentvelzen, M., Oostrom, J. K., & de Vries, R. E. (2019). A meta-analysis of the relations between personality and workplace deviance: Big Five versus HEXACO. Journal of Vocational Behavior, 112, 369–383.
  14. Thielmann, I., Spadaro, G., & Balliet, D. (2020). Personality and prosocial behavior: A theoretical framework and meta-analysis. Psychological Bulletin, 146(1), 30–90.
  15. Zhao, H., & Seibert, S. E. (2006). The Big Five personality dimensions and entrepreneurial status: A meta-analytical review. Journal of Applied Psychology, 91(2), 259–271.
  16. Grant, A. M. (2013). Rethinking the extraverted sales ideal: The ambivert advantage. Psychological Science, 24(6), 1024–1030.
  17. Grant, A. M., Gino, F., & Hofmann, D. A. (2011). Reversing the extraverted leadership advantage: The role of employee proactivity. Academy of Management Journal, 54(3), 528–550.
  18. Poropat, A. E. (2009). A meta-analysis of the five-factor model of personality and academic performance. Psychological Bulletin, 135(2), 322–338.
  19. Feist, G. J. (1998). A meta-analysis of personality in scientific and artistic creativity. Personality and Social Psychology Review, 2(4), 290–309.
  20. Malouff, J. M., Thorsteinsson, E. B., Schutte, N. S., Bhullar, N., & Rooke, S. E. (2010). The five-factor model of personality and relationship satisfaction of intimate partners: A meta-analysis. Journal of Research in Personality, 44(1), 124–127.
  21. Dyrenforth, P. S., Kashy, D. A., Donnellan, M. B., & Lucas, R. E. (2010). Predicting relationship and life satisfaction from personality in nationally representative samples from three countries: The relative importance of actor, partner, and similarity effects. Journal of Personality and Social Psychology, 99(4), 690–702.
  22. Karney, B. R., & Bradbury, T. N. (1995). The longitudinal course of marital quality and stability: A review of theory, method, and research. Psychological Bulletin, 118(1), 3–34.
  23. Schmitt, D. P. (2004). The Big Five related to risky sexual behaviour across 10 world regions: Differential personality associations of sexual promiscuity and relationship infidelity. European Journal of Personality, 18(4), 301–319.
  24. Jensen-Campbell, L. A., & Graziano, W. G. (2001). Agreeableness as a moderator of interpersonal conflict. Journal of Personality, 69(2), 323–362.
  25. Selfhout, M., Burk, W., Branje, S., Denissen, J., van Aken, M., & Meeus, W. (2010). Emerging late adolescent friendship networks and Big Five personality traits: A social network approach. Journal of Personality, 78(2), 509–538.
  26. Harris, K., & Vazire, S. (2016). On friendship development and the Big Five personality traits. Social and Personality Psychology Compass, 10(11), 647–667.
  27. Lucas, R. E., & Fujita, F. (2000). Factors influencing the relation between extraversion and pleasant affect. Journal of Personality and Social Psychology, 79(6), 1039–1056.
  28. Fleeson, W., Malanos, A. B., & Achille, N. M. (2002). An intraindividual process approach to the relationship between extraversion and positive affect: Is acting extraverted as "good" as being extraverted? Journal of Personality and Social Psychology, 83(6), 1409–1422.
  29. Steel, P., Schmidt, J., & Shultz, J. (2008). Refining the relationship between personality and subjective well-being. Psychological Bulletin, 134(1), 138–161.
  30. Kotov, R., Gamez, W., Schmidt, F., & Watson, D. (2010). Linking "big" personality traits to anxiety, depressive, and substance use disorders: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 136(5), 768–821.
  31. Kern, M. L., & Friedman, H. S. (2008). Do conscientious individuals live longer? A quantitative review. Health Psychology, 27(5), 505–512.
  32. Bogg, T., & Roberts, B. W. (2004). Conscientiousness and health-related behaviors: A meta-analysis of the leading behavioral contributors to mortality. Psychological Bulletin, 130(6), 887–919.
  33. Roberts, B. W., Walton, K. E., & Viechtbauer, W. (2006). Patterns of mean-level change in personality traits across the life course: A meta-analysis of longitudinal studies. Psychological Bulletin, 132(1), 1–25.
  34. Roberts, B. W., Kuncel, N. R., Shiner, R., Caspi, A., & Goldberg, L. R. (2007). The power of personality: The comparative validity of personality traits, socioeconomic status, and cognitive ability for predicting important life outcomes. Perspectives on Psychological Science, 2(4), 313–345.
  35. Roberts, B. W., Luo, J., Briley, D. A., Chow, P. I., Su, R., & Hill, P. L. (2017). A systematic review of personality trait change through intervention. Psychological Bulletin, 143(2), 117–141.
  36. Hudson, N. W., & Fraley, R. C. (2015). Volitional personality trait change: Can people choose to change their personality traits? Journal of Personality and Social Psychology, 109(3), 490–507.
  37. Soto, C. J. (2019). How replicable are links between personality traits and consequential life outcomes? The Life Outcomes of Personality Replication Project. Psychological Science, 30(5), 711–727.
  38. Ozer, D. J., & Benet-Martínez, V. (2006). Personality and the prediction of consequential outcomes. Annual Review of Psychology, 57, 401–421.
  39. Judge, T. A., Higgins, C. A., Thoresen, C. J., & Barrick, M. R. (1999). The Big Five personality traits, general mental ability, and career success across the life span. Personnel Psychology, 52(3), 621–652.
  40. Ng, T. W. H., Eby, L. T., Sorensen, K. L., & Feldman, D. C. (2005). Predictors of objective and subjective career success: A meta-analysis. Personnel Psychology, 58(2), 367–408.
  41. Wilmot, M. P., & Ones, D. S. (2019). A century of research on conscientiousness at work. Proceedings of the National Academy of Sciences, 116(46), 23004–23010.
  42. Solomon, B. C., & Jackson, J. J. (2014). The long reach of one’s spouse: Spouses’ personality influences occupational success. Psychological Science, 25(12), 2189–2198.
  43. Kelly, E. L., & Conley, J. J. (1987). Personality and compatibility: A prospective analysis of marital stability and marital satisfaction. Journal of Personality and Social Psychology, 52(1), 27–40.
  44. Asendorpf, J. B., & Wilpers, S. (1998). Personality effects on social relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 74(6), 1531–1544.
  45. Connor-Smith, J. K., & Flachsbart, C. (2007). Relations between personality and coping: A meta-analysis. Journal of Personality and Social Psychology, 93(6), 1080–1107.
  46. Stieger, M., Flückiger, C., Rüegger, D., Kowatsch, T., Roberts, B. W., & Allemand, M. (2021). Changing personality traits with the help of a digital personality change intervention. Proceedings of the National Academy of Sciences, 118(8), e2017548118.