Czy 16 typów osobowości da się rozszerzyć do 64?

Tak. A jeśli zrobić to dobrze, przy okazji rozwiązuje się największy naukowy problem typów czteroliterowych.

1. Co naprawdę mierzą cztery litery

Gdy badacze dali tym samym osobom MBTI i kwestionariusz Wielkiej Piątki, cztery skale MBTI pokryły się z czterema cechami Wielkiej Piątki: E/I z ekstrawersją, S/N z otwartością (oba związki silne), T/F z ugodowością, a J/P z sumiennością (oba umiarkowane). Piąta cecha Wielkiej Piątki, neurotyczność (przeciwieństwo stabilności emocjonalnej), nie miała w MBTI odpowiednika. [1] Innymi słowy, 16 typów to zgrubny podział czterech prawdziwych cech, w którym brakuje jednej ważnej cechy.

2. Dwie brakujące litery

Stabilność emocjonalna (C/R) to jedna z mierzonych cech o najpoważniejszych konsekwencjach: najsilniejszy osobowościowy predyktor dobrostanu i satysfakcji z pracy, ściśle powiązany z lękiem i depresją. [29][10][30]

Uczciwość-Pokora (M/A) to szósty czynnik odkryty w badaniach leksykalnych w wielu językach; z niego wyrósł model HEXACO. [5] Przewiduje zachowania etyczne, współpracę i zachowania dewiacyjne w pracy ponad to, co wyjaśnia Wielka Piątka. [13][14][6]

Jeśli każdą z sześciu cech podzielić na poziom wysoki i niski, otrzymujemy 2⁶ = 64 typy. Za każdą literą stoją dekady badań.

3. Problem „mój typ się zmienił”

Klasyczna krytyka testów czteroliterowych polega na tym, że wiele osób przy ponownym teście dostaje inny typ: wyniki skupiają się w okolicach środka, a drobne wahania zmieniają literę. [2] 64 Types pokazuje percentyl dla każdej cechy, oznacza jako graniczną każdą cechę w granicach 10 punktów od średniej i pokazuje alternatywny typ, który mógłby ci wyjść.

4. Pozycje i normy

62 pytania pochodzą z International Personality Item Pool (IPIP), ogólnodostępnej puli pozycji, z której wolno swobodnie korzystać w dowolnym celu, także komercyjnym: 50 markerów Wielkiej Piątki [3] i 12 pozycji Uczciwości-Pokory z IPIP-HEXACO [4], po trzy na każdy z jej czterech aspektów (szczerość, uczciwość, unikanie chciwości i skromność). Wybraliśmy 12 pozycji o najwyższej korelacji pozycji z wynikiem skali.

CechaPozycjeN normyRzetelność (α)Średnia (1–5)OS
Ekstrawersja1019 7180,893,010,92
Otwartość / Intelekt1019 7180,793,910,63
Ugodowość1019 7180,833,850,71
Sumienność1019 7180,813,350,73
Stabilność emocjonalna1019 7180,872,900,86
Uczciwość-Pokora1222 7820,823,390,70

Próby normatywne: otwarte zbiory danych Open Psychometrics, osoby, które dobrowolnie wypełniły test online (zebrane około 2012 roku; Wielka Piątka: N = 19 718; IPIP-HEXACO: N = 22 782). Normy Uczciwości-Pokory zbierano na skali 7-stopniowej i liniowo przeliczono na skalę 5-stopniową. Dobrowolne próby internetowe są przesunięte w stronę osób młodych (mediana wieku ≈ 22 lata) i anglojęzycznych. Planujemy ponownie obliczyć normy na podstawie danych osób korzystających z tej strony i opublikować wyniki.

5. Raport pogłębiony (29 aspektów)

Opcjonalny test pogłębiony korzysta z ogólnodostępnego IPIP-NEO-120, który mierzy 30 aspektów Wielkiej Piątki po 4 pozycje każdy (Johnson, 2014, Journal of Research in Personality, 51, 78–89). Aspekt „liberalizm” jest pominięty, bo jego pozycje pytają o głosowanie na liberalnych lub konserwatywnych kandydatów, czyli o kwestię polityczną osadzoną w realiach USA. Percentyle opierają się na otwartym zbiorze danych Johnsona (410 376 pełnych odpowiedzi), w którym rzetelność aspektów wynosi od α = 0,66 do 0,88. Aspekty są mierzone mniej dokładnie niż sześć szerokich cech, o czym raport informuje.

Nie znaleźliśmy opublikowanego, zweryfikowanego polskiego brzmienia pozycji IPIP-NEO-120 (ani IPIP-NEO-300). Dla 16 pozycji, które pokrywają się z pozycjami darmowego testu, używamy tego samego polskiego zdania co tam (w większości z polskiej adaptacji IPIP-BFM-50, zob. niżej). Pozostałe 100 ze 116 pozycji przetłumaczyliśmy sami; nie były osobno sprawdzane ani normowane na osobach polskojęzycznych.

Uwaga: normy Raportu pogłębionego pochodzą od osób odpowiadających po angielsku, a polskie pozycje nie były osobno normowane na osobach polskojęzycznych. Traktuj percentyle jako przybliżone. Wyniki są liczone dokładnie tak samo jak w wersji angielskiej.

6. O polskiej wersji

Przy 50 pozycjach Wielkiej Piątki korzystamy z opublikowanej polskiej adaptacji 50 markerów Goldberga, kwestionariusza IPIP-BFM-50 (Strus, Cieciuch i Rowiński, 2014, Roczniki Psychologiczne, 17(2), 327–346). Autorzy podają, że podobnie jak inne kwestionariusze IPIP można go bezpłatnie stosować w dowolnej formie, papierowej i internetowej. Pełne brzmienie pozycji opublikowano w tabeli 2 artykułu Topolewskiej i współpracowników o IPIP-BFM-20 (Roczniki Psychologiczne, 2014, 17(2), 367–384). 45 pozycji używamy dosłownie, w tym 6 z dopisaną żeńską końcówką (np. „Zwykle jestem zrelaksowany/a”), bo opublikowane pozycje mają tylko formy męskie, a test wypełniają osoby każdej płci. W 2 pozycjach usunęliśmy słowo „często”, którego nie ma w angielskim oryginale („Obrażam innych”, „Zawalam różne sprawy”). 3 pozycje przetłumaczyliśmy sami, bo opublikowana wersja znaczeniowo odbiega od angielskiej (np. „Zapominam o swoich obowiązkach” dla „I shirk my duties”, czyli „uchylam się od obowiązków”). Każda zmiana jest udokumentowana w pliku źródłowym pozycji.

IPIP-BFM-50 ma polskie normy, ale żeby wyniki były porównywalne we wszystkich wersjach językowych, liczymy je tak samo jak w wersji angielskiej, na anglojęzycznych normach opisanych wyżej.

Dla 12 pozycji Uczciwości-Pokory nie znaleźliśmy opublikowanego polskiego tłumaczenia tych pozycji IPIP (kwestionariusz HEXACO-PI-R ma inne pozycje niż IPIP-HEXACO), więc przetłumaczyliśmy je sami.

Uwaga: normy pochodzą od osób odpowiadających po angielsku. Polska wersja pytań nie była osobno normowana na osobach polskojęzycznych, a tłumaczenie i różnice kulturowe mogą nieco przesuwać odpowiedzi, więc traktuj percentyle jako przybliżone. Wyniki są liczone dokładnie tak samo jak w wersji angielskiej.

7. Uczciwie o ograniczeniach

  • Samoopis pokazuje, jak postrzegasz siebie. To nie jest narzędzie kliniczne, diagnostyczne ani rekrutacyjne.
  • Cechy są ciągłe. Typy to podsumowanie, a dwie osoby o tym samym kodzie mogą mieć bardzo różne percentyle.
  • Związki cech z wynikami życiowymi są prawdziwe, ale umiarkowane (zwykle r ≈ 0,10–0,30). Dobrze się replikują, choć często z mniejszymi efektami niż w pierwotnych publikacjach. [37][34][38]
  • Osobowość się zmienia. Z wiekiem ludzie zwykle stają się bardziej sumienni, ugodowi i stabilni emocjonalnie, a cechy mogą się też zmieniać dzięki celowemu wysiłkowi lub psychoterapii. [33][35][36]
  • Nazwy typów czteroliterowych to własne, oparte na cechach opisy tej strony. Nie korzystamy z „funkcji poznawczych”, które nie mają empirycznego poparcia, i nie twierdzimy niczego na ich temat.

Wszystkie źródła

  1. McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1989). Reinterpreting the Myers-Briggs Type Indicator from the perspective of the five-factor model of personality. Journal of Personality, 57(1), 17–40.
  2. Pittenger, D. J. (2005). Cautionary comments regarding the Myers-Briggs Type Indicator. Consulting Psychology Journal: Practice and Research, 57(3), 210–221.
  3. Goldberg, L. R. (1992). The development of markers for the Big-Five factor structure. Psychological Assessment, 4(1), 26–42.
  4. Ashton, M. C., Lee, K., & Goldberg, L. R. (2007). The IPIP–HEXACO scales: An alternative, public-domain measure of the personality constructs in the HEXACO model. Personality and Individual Differences, 42(8), 1515–1526.
  5. Ashton, M. C., & Lee, K. (2007). Empirical, theoretical, and practical advantages of the HEXACO model of personality structure. Personality and Social Psychology Review, 11(2), 150–166.
  6. Zettler, I., Thielmann, I., Hilbig, B. E., & Moshagen, M. (2020). The nomological net of the HEXACO model of personality: A large-scale meta-analytic investigation. Perspectives on Psychological Science, 15(3), 723–760.
  7. Lee, K., & Ashton, M. C. (2005). Psychopathy, Machiavellianism, and narcissism in the Five-Factor Model and the HEXACO model of personality structure. Personality and Individual Differences, 38(7), 1571–1582.
  8. Barrick, M. R., & Mount, M. K. (1991). The Big Five personality dimensions and job performance: A meta-analysis. Personnel Psychology, 44(1), 1–26.
  9. Judge, T. A., Bono, J. E., Ilies, R., & Gerhardt, M. W. (2002). Personality and leadership: A qualitative and quantitative review. Journal of Applied Psychology, 87(4), 765–780.
  10. Judge, T. A., Heller, D., & Mount, M. K. (2002). Five-factor model of personality and job satisfaction: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 87(3), 530–541.
  11. Judge, T. A., Livingston, B. A., & Hurst, C. (2012). Do nice guys—and gals—really finish last? The joint effects of sex and agreeableness on income. Journal of Personality and Social Psychology, 102(2), 390–407.
  12. Larson, L. M., Rottinghaus, P. J., & Borgen, F. H. (2002). Meta-analyses of Big Six interests and Big Five personality factors. Journal of Vocational Behavior, 61(2), 217–239.
  13. Pletzer, J. L., Bentvelzen, M., Oostrom, J. K., & de Vries, R. E. (2019). A meta-analysis of the relations between personality and workplace deviance: Big Five versus HEXACO. Journal of Vocational Behavior, 112, 369–383.
  14. Thielmann, I., Spadaro, G., & Balliet, D. (2020). Personality and prosocial behavior: A theoretical framework and meta-analysis. Psychological Bulletin, 146(1), 30–90.
  15. Zhao, H., & Seibert, S. E. (2006). The Big Five personality dimensions and entrepreneurial status: A meta-analytical review. Journal of Applied Psychology, 91(2), 259–271.
  16. Grant, A. M. (2013). Rethinking the extraverted sales ideal: The ambivert advantage. Psychological Science, 24(6), 1024–1030.
  17. Grant, A. M., Gino, F., & Hofmann, D. A. (2011). Reversing the extraverted leadership advantage: The role of employee proactivity. Academy of Management Journal, 54(3), 528–550.
  18. Poropat, A. E. (2009). A meta-analysis of the five-factor model of personality and academic performance. Psychological Bulletin, 135(2), 322–338.
  19. Feist, G. J. (1998). A meta-analysis of personality in scientific and artistic creativity. Personality and Social Psychology Review, 2(4), 290–309.
  20. Malouff, J. M., Thorsteinsson, E. B., Schutte, N. S., Bhullar, N., & Rooke, S. E. (2010). The five-factor model of personality and relationship satisfaction of intimate partners: A meta-analysis. Journal of Research in Personality, 44(1), 124–127.
  21. Dyrenforth, P. S., Kashy, D. A., Donnellan, M. B., & Lucas, R. E. (2010). Predicting relationship and life satisfaction from personality in nationally representative samples from three countries: The relative importance of actor, partner, and similarity effects. Journal of Personality and Social Psychology, 99(4), 690–702.
  22. Karney, B. R., & Bradbury, T. N. (1995). The longitudinal course of marital quality and stability: A review of theory, method, and research. Psychological Bulletin, 118(1), 3–34.
  23. Schmitt, D. P. (2004). The Big Five related to risky sexual behaviour across 10 world regions: Differential personality associations of sexual promiscuity and relationship infidelity. European Journal of Personality, 18(4), 301–319.
  24. Jensen-Campbell, L. A., & Graziano, W. G. (2001). Agreeableness as a moderator of interpersonal conflict. Journal of Personality, 69(2), 323–362.
  25. Selfhout, M., Burk, W., Branje, S., Denissen, J., van Aken, M., & Meeus, W. (2010). Emerging late adolescent friendship networks and Big Five personality traits: A social network approach. Journal of Personality, 78(2), 509–538.
  26. Harris, K., & Vazire, S. (2016). On friendship development and the Big Five personality traits. Social and Personality Psychology Compass, 10(11), 647–667.
  27. Lucas, R. E., & Fujita, F. (2000). Factors influencing the relation between extraversion and pleasant affect. Journal of Personality and Social Psychology, 79(6), 1039–1056.
  28. Fleeson, W., Malanos, A. B., & Achille, N. M. (2002). An intraindividual process approach to the relationship between extraversion and positive affect: Is acting extraverted as "good" as being extraverted? Journal of Personality and Social Psychology, 83(6), 1409–1422.
  29. Steel, P., Schmidt, J., & Shultz, J. (2008). Refining the relationship between personality and subjective well-being. Psychological Bulletin, 134(1), 138–161.
  30. Kotov, R., Gamez, W., Schmidt, F., & Watson, D. (2010). Linking "big" personality traits to anxiety, depressive, and substance use disorders: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 136(5), 768–821.
  31. Kern, M. L., & Friedman, H. S. (2008). Do conscientious individuals live longer? A quantitative review. Health Psychology, 27(5), 505–512.
  32. Bogg, T., & Roberts, B. W. (2004). Conscientiousness and health-related behaviors: A meta-analysis of the leading behavioral contributors to mortality. Psychological Bulletin, 130(6), 887–919.
  33. Roberts, B. W., Walton, K. E., & Viechtbauer, W. (2006). Patterns of mean-level change in personality traits across the life course: A meta-analysis of longitudinal studies. Psychological Bulletin, 132(1), 1–25.
  34. Roberts, B. W., Kuncel, N. R., Shiner, R., Caspi, A., & Goldberg, L. R. (2007). The power of personality: The comparative validity of personality traits, socioeconomic status, and cognitive ability for predicting important life outcomes. Perspectives on Psychological Science, 2(4), 313–345.
  35. Roberts, B. W., Luo, J., Briley, D. A., Chow, P. I., Su, R., & Hill, P. L. (2017). A systematic review of personality trait change through intervention. Psychological Bulletin, 143(2), 117–141.
  36. Hudson, N. W., & Fraley, R. C. (2015). Volitional personality trait change: Can people choose to change their personality traits? Journal of Personality and Social Psychology, 109(3), 490–507.
  37. Soto, C. J. (2019). How replicable are links between personality traits and consequential life outcomes? The Life Outcomes of Personality Replication Project. Psychological Science, 30(5), 711–727.
  38. Ozer, D. J., & Benet-Martínez, V. (2006). Personality and the prediction of consequential outcomes. Annual Review of Psychology, 57, 401–421.
  39. Judge, T. A., Higgins, C. A., Thoresen, C. J., & Barrick, M. R. (1999). The Big Five personality traits, general mental ability, and career success across the life span. Personnel Psychology, 52(3), 621–652.
  40. Ng, T. W. H., Eby, L. T., Sorensen, K. L., & Feldman, D. C. (2005). Predictors of objective and subjective career success: A meta-analysis. Personnel Psychology, 58(2), 367–408.
  41. Wilmot, M. P., & Ones, D. S. (2019). A century of research on conscientiousness at work. Proceedings of the National Academy of Sciences, 116(46), 23004–23010.
  42. Solomon, B. C., & Jackson, J. J. (2014). The long reach of one’s spouse: Spouses’ personality influences occupational success. Psychological Science, 25(12), 2189–2198.
  43. Kelly, E. L., & Conley, J. J. (1987). Personality and compatibility: A prospective analysis of marital stability and marital satisfaction. Journal of Personality and Social Psychology, 52(1), 27–40.
  44. Asendorpf, J. B., & Wilpers, S. (1998). Personality effects on social relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 74(6), 1531–1544.
  45. Connor-Smith, J. K., & Flachsbart, C. (2007). Relations between personality and coping: A meta-analysis. Journal of Personality and Social Psychology, 93(6), 1080–1107.
  46. Stieger, M., Flückiger, C., Rüegger, D., Kowatsch, T., Roberts, B. W., & Allemand, M. (2021). Changing personality traits with the help of a digital personality change intervention. Proceedings of the National Academy of Sciences, 118(8), e2017548118.